Czy Jan był czwartym Synoptykiem?


Abstrakt

A detailed comparative analysis of the fragments Jn 4 and Acts 8 reveals that Jn 4 is linked to Acts 8 with the use of 48 sequentially ordered correspondences.
These correspondences are mainly conceptual-thematic (John’s use of Lucan ideas), but also linguistic (John’s use of Lucan phrases, keywords, etc.).
In order to illustrate the ideas from Acts, John often used motifs borrowed from other works (all three Synoptic Gospels, the Septuagint, the Pauline letters,
the First Letter of John, etc.). However, it is the Acts of the Apostles that constitutes the main base text (hypotext) for the conceptual structure of the Fourth Gospel. This surprisingly close structural-conceptual connection of the Fourth Gospel to the Acts of the Apostles permits us to regard John as in fact the fourth Synoptic.


Słowa kluczowe

Ewangelia według św. Jana, Dzieje Apostolskie, Ewangelie synoptyczne, hipertekstualizm

Adamczewski, B. (2000). Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna Jednorodzonego dał... – zbawienie dla świata i sąd nad nim w J 3,14-21. Studia Loviciensia (2), 1–16.

Adamczewski, B. (2010). The Gospel of the Narrative “We”’: The Hypertextual Relationship of the Fourth Gospel to the Acts of the Apostles. Frankfurt am Main i in.: Peter Lang.

Attridge, H. W. (2013). The Samaritan Woman: A Woman Transformed. W: S. A.

Hunt, D. F. Tolmie, R. Zimmermann (red.), Character Studies in the Fourth Gospel: Narrative Approaches to Seventy Figures in John (s. 268–281). Wissenschaftliche

Untersuchungen zum Neuen Testament 314. Tübingen: Mohr Siebeck.

Barker, J. W. (2015). John’s Use of Matthew. Minneapolis: Fortress.

Bergmeier, R. (2015). Das vierte Evangelium in seiner Stellung zwischen Synoptikern und Gnosis. W: tenże, Zwischen Synoptikern und Gnosis – ein viertes Evangelium: Studien zum Johannesevangelium und zur Gnosis (s. 10–68). Novum Testamentum et Orbis Antiquus 108. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.

Betsworth, S. (2015). Children in Early Christian Narratives. Library of New Testament Studies 521. London i in.: Bloomsbury T&T Clark.

Beutler, J. (2013). Das Johannesevangelium. Kommentar. Freiburg–Basel–Wien: Herder.

Brodie, T. L. (1993). The Quest for the Origin of John’s Gospel: A Source-Oriented Approach. New York–Oxford: Oxford University Press.

Denaux, A., Corstjens, R., Mardaga, H. (2009). The Vocabulary of Luke: An Alphabetical Presentation and a Survey of Characteristic and Noteworthy Words and Word Groups in Luke’s Gospel. Biblical Tools and Studies 10. Leuven–Paris– Walpole, Mass.: Peeters.

Förster, H. (2015). Die Begegnung am Brunnen (Joh 4.4-42) im Licht der „Schrift“: Überlegungen zu den Samaritanern im Johannesevangelium. NTS (61), 201–218.

Genette, G. (2014). Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia. Tłum. T. Stróżyński, A. Milecki. Klasyka Światowej Humanistyki. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Jojko, B. (2012). Worshiping the Father in Spirit and Truth: An Exegetico-Theological Study of Jn 4:20-26 in the light of the Relationships among the Father, the

Son and the Holy Spirit. Tesi Gregoriana: Serie Teologia 193. Roma: Pontificia Università Gregoriana.

Keith, C. (2016). The Competitive Textualization of the Jesus Tradition in John 20:30-31 and 21:24-25. CBQ (78), 321–337.

Koester, C. R. (2016). “Spirit” (Pneuma) in Greco-Roman Philosophy and the Gospel of John. W: J. G. van der Watt, R. A. Culpepper, U. Schnelle (red.), The Prologue

of the Gospel of John: Its Literary, Theological and Philosophical Contexts: Papers read at the Colloquium Ioanneum 2013 (s. 235–250). Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament 358. Tübingen: Mohr Siebeck.

Köstenberger, A. J. (2013). Johannine Fallacies: Ten Common Misconceptions Regarding John’s Gospel. W: L. D. Chrupcała (red.), Rediscovering John. Festschrift F. Manns (s. 1–25). Analecta 80. Milano: Terra Santa.

Kugel, J. L. (2012). A Walk through “Jubilees”: Studies in the “Book of Jubilees” and the World its Creation. Supplements to the Journal for the Study of Judaism 156. Leiden–Boston: Brill.

Lang, M. (2014). Andersheit und Musterwissen: Beobachtungen zum Verhältnis Johannes und die Synoptiker anhand von Johannes 6,1–71. W: J. Verheyden i in. (red.), Studies in the Gospel of John and Its Christology. Festschrift G. Van Belle (s. 189–204). Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensium 265. Leuven–Paris–Walpole, Mass.: Peeters.

Maritz, P. (2014). Judas Iscariot: Ironic Testimony of the Fallen Disciple in John 12,1–11. W: J. Verheyden i in. (red.), Studies in the Gospel of John and Its Christology. Festschrift G. Van Belle (s. 289–316). Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensium 265. Leuven–Paris–Walpole, Mass.: Peeters.

Mędala, S. (2010). Ewangelia według świętego Jana: Wstęp – przekład z oryginału – komentarz. T. 1. Nowy Komentarz Biblijny NT 4/1-2. Częstochowa: Edycja Świętego Pawła.

Michaels, J. R. (2010). The Gospel of John. New International Commentary on the New Testament. Grand Rapids, Mich.–Cambridge: William B. Eerdmans.

Müller, W. G. (1991). Interfigurality: A Study on the Interdependence of Literary

Figures. W: H. F. Plett (red.), Intertextuality (s. 101–121). Research in Text Theory 15. Berlin–New York: de Gruyter.

Nicklas, T. (2008), Jesu zweites Zeichen (Joh 4,43-45.46-54): Abgründe einer Glaubensgeschichte. W: J. Verheyden, G. Van Belle, J. G. van der Watt (red.), Miracles and Imagery in Luke and John. Festschrift U. Busse (s. 89–104). Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensium 218. Leuven–Paris–Dudley, Mass.: Peeters.

Nicklas, T. (2014). “Du bist nur ein Mensch und machst dich selbst zu Gott” (Johannes 10,33): Das Motiv der Gotteslästerung bei Johannes vor dem Hintergrund der Synoptiker. W: J. Verheyden i in. (red.), Studies in the Gospel of John and Its Christology. Festschrift G. Van Belle (s. 239–256). Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensium 265. Leuven–Paris–Walpole, Mass.: Peeters.

North, W. E. S. (2015). Points and Stars: John and the Synoptics. W: taż, A Journey Round John: Tradition, Interpretation, and Context in the Fourth Gospel (s. 207–219). Library of New Testament Studies 534 London i in.: Bloomsbury T&T Clark.

Ringleben, J. (2014). Das philosophische Evangelium: Theologische Auslegung des Johannesevangeliums im Horizont des Sprachdenkens. Hermeneutische

Untersuchungen zur Theologie 64. Tübingen: Mohr Siebeck.

Schnelle, U. (2017). Einleitung in das Neue Testament. Uni-Taschenbücher 1830. Wyd. 9. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.

Wahlde, U. C. von (2010). The Gospel and Letters of John. T. 1. Introduction, Analysis, and Reference; T. 2. Commentary on the Gospel of John. Eerdmans Critical ] Commentary, Grand Rapids, Mich.–Cambridge: William B. Eerdmans.

Theobald, M. (2009). Das Evangelium nach Johannes: Kapitel 1–12. Regensburger Neues Testament. Regensburg: Friedrich Pustet.

Thyen, H. (2005). Das Johannesevangelium. Handbuch zum Neuen Testament 6. Tübingen: Mohr Siebeck.

Um, S. T. (2006). The Theme of Temple Christology in John’s Gospel. Library of New Testament Studies 312. London–New York: T&T Clark.

Varghese, J. (2009). The Imagery of Love in the Gospel of John. Analecta Biblica 177. Roma: Gregorian & Biblical Press.

Zimmermann, R. (2014). From a Jewish Man to the Savior of the World: Narrative and Symbols Forming a Step by Step Christology in John 4,1-42. W: J. Verheyden

i in. (red.), Studies in the Gospel of John and Its Christology. Festschrift G. Van Belle (s. 99–118). Bibliotheca Ephemeridum Theologicarum Lovaniensium 265. Leuven–Paris–Walpole, Mass.: Peeters.

Pobierz

Opublikowane : 2018-02-05


Adamczewski, B. (2018). Czy Jan był czwartym Synoptykiem?. Warszawskie Studia Teologiczne, 31(1), 78-93. https://doi.org/10.30439/WST.2018.1.7

Bartosz Adamczewski 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w WarszawieWydział Teologiczny  Polska

Ks. dr hab. prof. UKSW Bartosz ADAMCZEWSKI – biblista, profesor nadzwyczajny w Katedrze Egzegezy Nowego Testamentu Wydziału Teologicznego UKSW, a także wykładowca Nowego Testamentu w Wyższym Seminarium
Duchownym Diecezji Warszawsko-Praskiej. Opublikował 10 monografii naukowych i kilkadziesiąt artykułów naukowych poświęconych Biblii, biblistyce i teologii






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.