Piękna Brama (ὡραία πύλη) w Dziejach Apostolskich.Historyczność i aspekty teologiczne


Abstrakt

The name „Beautiful Gate” appears only twice in the Holy Scripture (Acts 3: 2. 10). There is no evidence in other extra-biblical sources. Neither Jewish historian Josephus Flavius, Mishna and other ancient texts and sources do not mention the gate, which was called “beautiful”. Considering this very rare occurrence of using such name rise many questions. Did such a gate exist? Does Luke use the expression in special narrative and theological purpose? In this article we would like to discuss historicity and archeological proof of the “gate” and find out some narrative and theological aspects.


Słowa kluczowe

Dzieje Apostolskie; Piękna Brama; Świątynia; Jerozolima; eschatologia Łukaszowa; uzdrowienie chromego

Bahat, D. (1999). Atlas biblijnej Jerozolimy. Warszawa: Vocatio.

Balz, H. R., Schneider, G. (1990). Exegetical dictionary of the New Testament. Grand Rapids MI: Eerdmans.

Barclay, J. T. (1858). The City of the Great King: Jerusalem as it was, as it is and as it is to be. London.

Bauer, W. (2000). A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian. Wyd. 3. University of Chicago Press.

Ben-Dov, M. (1982). In the Shadow of the Temple: The Discovery of Ancient Jerusalem. Jerusalem.

Conzelmann, H. (1987). Acts of the Apostles: A commentary on the Acts of the Apostles. Philadelphia: Fortress Press.

Danker, F. W. (2009). The Concise Greek-English Lexicon of the New Testament. University of Chicago Press.

Finegan, J. (2014). The Archeology of the New Testament: The Life of Jesus and the Beginning of the Early Church. Princeton University Press.

Fitzmyer, J. A. (2008). The Acts of the Apostles: A new translation with introduction and commentary. W: Anchor Bible Commentary. T. 31. New Haven–London: Yale University Press.

Friberg, B. Mille, N. F. (2006). The Analytical Lexicon of the Greek New Testament. Trafford Publishing.

Holladay, C. R. (2016). Acts. A Commentary. Louisville KY: Westminster John Knox Press.

Hamm, D. (1986). Acts 3,1-10. The Healing of the Temple Beggar as Lucan Theology. Biblica 67 (3), 305-319.

Jeremias, J. (1964). θύρα. W: G. Kittel, G. Friedrich, G. W. Bromiley (red.), Teological Dictionary of the New Testament. Grand Rapids MI: Eerdmans Publishing Company.

Johnson, L. T. (1992). The Acts of the Apostles. T. 5. Collegeville MN: The Liturgical Press.

Kelley, J. L. (2016). Gates of Jerusalem. W: J. D. Barry (red.), The Lexham Bible Dictionary. Bellingham WA: Lexham Press.

Kopp, C. (1963). The Holy Place of the Gospels. New York: Herder and Herder.

Liddell, H. G., Scott, R. (1935). Greek-English Lexicon. Oxford University Press.

Mare, H. W. (1987). The Archaeology of the Jerusalem Area. Grand Rapids MI: Baker Book House.

Marshall, I. H. (1980). Acts: An introduction and commentary. T. V. Downers Grove IL: Inter Varsity Press.

Murphy-O’Connor, J. (1996). Przewodnik po Ziemi Świętej. Warszawa: Vocatio.

Murphy-O’Connor, J. (1980). The Holy Land: An Archaeological Guide from Earliest Time to 1700. Oxford: Oxford University Press.

Neusner, J. (2011). The Babylonian Talmud: A Translation and Commentary. Hendrickson Publisher.

Neusner, J. (1988). The Mishnah: A New Translation. New Heaven–London: Yale University Press.

Pattengale, J. A. (1992). Beautiful Gate (Place). W: The Anchor Yale Bible Dictionary. T. 1. New York: Doubleday.

Robinson, E., Smith, E. (1856). Biblical Researches in Palestine and the Adjacent

Regions: A Journal of Travels in the Years 1838 and 1852. London.

Schrenk, G. (1964). ἱερόν. W: G. Kittel, G. Friedrich, G. W. Bromiley (red.), Teological Dictionary of the New Testament. Grand Rapids MI: Eerdmans Publishing Company.

The Acts of the Apostles. (2005). With a commentary by members of the Faculty of

Theology of the University of Navarre. W: The Navarre Bible. Dublin–New York: Courts Press & Scepter Publishers.

The Ignatius Catholic Study Bible (2010). The New Testament. San Francisco: Ignatius Press.

Warren, C. Wilson, C. W. Stanley, Penrhyn, A. (1871). The recovery of Jerusalem: A narrative of exploration and discovery in the city and the Holy Land. New York.

Whiston, W. A. M. (1987). The Works of Josephus: New Updated Version. Hendrickson Publisher.

Wiemers, G. (2010). Jerusalem: History Archeology and Apologetic Proof of Scripture. Waukee IA.

Williams, D. J. (2011). Acts. Grand Rapids MI: Baker Books.

Wilson, R.E. Warren, R.E. (1971). The Recovery of Jerusalem: A Narrative of Exploration and Discovery In The City And The Holy Land. London.

Pobierz

Opublikowane : 2019-03-05


Rasztawicki, L. (2019). Piękna Brama (ὡραία πύλη) w Dziejach Apostolskich.Historyczność i aspekty teologiczne. Warszawskie Studia Teologiczne, 32(2), 48-64. https://doi.org/10.30439/WST.2019.2.3

Leszek Rasztawicki 
Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie Collegium Joanneum  Polska
https://orcid.org/0000-0002-5140-0819

Ks. dr Leszek RASZTAWICKI – kapłan Diecezji Warszawsko-Praskiej, wykładowca na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie i Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Warszawsko-Praskiej. Uzyskał stopień naukowy doktora nauk teologicznych w zakresie biblistyki na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i licencjat nauk biblijnych na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, studiował na Hebrajskim Uniwersytecie w Jerozolimie.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.