The people of Cuth made Nergal (2 Kings 17:30).The historicity and cult of Nergal in the Ancient Middle East.


In this paper we would like to investigate the historicity of Nergal of Cuth in the context of Mesopotamian literature and religion. The deity Nergal of Cuth appears only once in the Hebrew Bible (2 Kings 17:30). He is mentioned among a list of some Assyrian gods, which new repopulated settlers in Samaria “made” for themselves after the fall of the Northern Kingdom. He is mainly perceived as a god of war and pestilence and his name can be explained “the lord of the netherworld”. His cult is mentioned in a prosaic way in the Hebrew Bible. On the other hand, there are many hymns and written texts, praising his glory and might, which support the existing cult of Nergal. His cult is further attested in Greek and Roman cultures.

Słowa kluczowe

Stary Testament; Druga Księga Królewska; Asyria; Samaria; Izrael; Nergal; Nergal z Cuta

Al-Fouadi A.H. (1976). Bassetki Statue with an Old Akkadian Inscription of Naram-Sin of Agade (2291–2255 B.C.). Sumer 32.

Al-Salihi W. (1971). Hercules-Nergalat Hatra. Iraq 33.

Assmann J. (2008), Of God and Gods. Egypt, Israel, and the Rise of Monotheism. Madison.

Banks E.J. (1903). Cuth. WB 22/1.

Becking B. (1992). The Fall of Samaria. Leiden.

Bewer J.A. (1925/1926) Nergalsharezer Samgar in Jer 39:3. AJSLL 42.

Bezold C. Wallis Budge E.A. (1892). The Tell El - Amarna Tablets in the British Museum. London.

Böllenrücher J. (1904). Gebete und Hymnen an Nergal. Leipzig.

Bottéro J. (1987). La mitologia della morte nell’antica Mesopotamia. In: Xella P. (ed.). Archeologia dell’inferno. L’Aldilà nel mondo antico vicino-orientale e classico. Verona.

Bresciani E. (1962). Rešef-MLK = Eracle. OA 1.

Burns J.B. (1993). Namtaru and Nergal - down but not out: a replay to Nicolas Wyatt. VT XLIII/1.

Cagni L. (1969) L’Epopea di Erra. Roma 1969.

Chiodi S.M. (1998). Studi mesopotamici I: Nergal, un dio doppio. RSF XXVI/1.

Cogan M. Tadmor H. (2008). II Kings: A new translation with introduction and commentary. AYB 11. New Haven – London.

Donner B.C.H. Röllig W. (2002). Kanaanäische und aramäische Inschriften, Band 1-5. Wiesbaden.

Dyneley Prince J. (1907). A Hymn to Nergal. JAOS 28.

Ebeling E. (1919). Keilschrifttexte aus Assur religiösen Inhalts. WVDOG 28. Lepzig.

Ebeling E. Meissner B. Edzard D.O. Streck M.P. (2003-2005). Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie. Berlin

Faraone C. (1992). Talismans and Trojan Horses. Guardian Statues in Ancient Greek Myth and Ritual. New York – Oxford.

Whiston W. Whiston. W. A. M. (1987). The Works of Josephus: New Updated Version. Hendrickson Publisher.

Frame G. (1993). Rulers of Babylonia: From the Second Dynasty of Isin to the End of Assyrian Domination (1157-612 BC), Babylonian Periods vol. 2. Toronto.

Frayne D.R. (1993). Old Babylonian Periods (2334-2113 BC), Early Periods vol. 4. Toronto.

Frayne D. R. (1993). Sargonic and Gutian Periods (2334-2113 BC), Early Periods vol. 2. Toronto

Frayne D. R. (1990). Old Babylonian Period (2003-1595 BC). RIME 4. Toronto.

Grayson A.K. (1992). History and Culture of Assyria. In: ABD 4. New York.

Grayson A.K (1991). Assyrian Rulers of the First Millennium BC I (1114-859 BC). Assyrian Periods vol. 2. Toronto.

Grayson A.K. (1987). Assyrian Rulers of the Third and Second Millennia BC (to 1115 BC). Assyrian Periods vol. 1. Toronto.

Gurney O.R. (1960), The Sultantepe Tablets (Continued): VII. The Myth of Nergal and Ereškigal. AS 10.

Hasselbach R. (2005). Sargonic Akkadian: A Historical and Comparative Study of the Syllabic Text. Wiesbaden.

Hastings J. (2004). Babylonia. In: DB I. Honolulu.

Haussig W. (1965). Wörterbuch der Mythologie. Stuttgart.

Heidel A. (19633). The Gilgamesh Epic and Old Testament Parallels: A translation and interpretation of the Gilgamesh Epic and related Babylonian and Assyrian documents. Chicago.

Hobbs T.R (2002). 2 Kings. In: WBC 13. Dallas.

Holladay W.L. (1989). Jeremiah 2: A Commentary on the Book of the Prophet Jeremiah, Chapters 26–52. In: Hermeneia. Minneapolis.

Jastrow M. (1893). Religion of Babylonia and Assyria. Boston - New York - Chicago – London.

Jenkins G.K. (1973). Two new Tarsos coins. RN 15.

Labat R. (1970). Les Religions de Proche-Orient Asiatique. Paris1970.

Lambert W.G. (1973). Studies in Nergal. BO 30.

Leichty E. (1986). Tablets from Sippar I, In: Catalogue of the Babylonian Tablets in the British Museum, vol. VI. London.

Leick G. (1999). Who’s who in the Ancient Near East. London - New York.

Livingstone A. (1999). Nergal. In: DDD. Leiden - Boston - Grand Rapids – Michigan.

Lloyd S. (1961). The Art of the Ancient Near East. London 1961.

Luckenbill D.D. (1926–1927). Ancient Records of Assyria and Babylonia, vol. 2. Chicago.

Mastrocinque A. (2007). The Cilician God Sandas and the Greek Chimaera: Features of Near Eastern and Greek Mythology Concerning the Plague. JANER 7/2.

Mildenberg L. (1973). Nergal in Tarsos. Ein numismatischer Beitrag. Zur grechischen Kunst. Hansjörg Bloesch zum sechzigsten Geburstag am 5. Juli 1972. AKB 9. Bern.

Nelson T. (2008). Chronological study Bible. Explore God’s Word in historical order. Nashville.

Peterson J. (2008). A New Occurrence of the Seven Aurae in a Sumerian Literary Passage Featuring Nergal. JANER 8 no 2.

Phelps M. A, (2000). Nergal. In: EDB. Grand Rapids.

Pritchard J.B. (19693). Ancient Near Eastern Text. Princeton)

Reade J.E. (1986). Rassam’s Excavations at Borsippa and Cuth 1879-82. Iraq 48.

Ringgren H. (1973). Religions of the Ancient Near East. Philadelphia.

Roberts J.J. (1972). The Earliest Semitic Pantheon. Baltimore – London.

Sanders S.L. (2009). The First Tour of Hell: From Neo - Assyrian Propaganda to Early Jewish Revelation. JANER 9/2.

Sauneron S. (1960). Le nouveau sphinx composite du Brooklin Museum et le rôle du dieu Toutou-Tithoes. JNES 19.

Schretter M.K. (1974). Alter Orient und Hellas: Fragen der Beeinflussung griechischen Gedankengutes aus altorientalischen Quellen, dargestellt an den Göttern Nergal, Rescheph, Apollon. IBK 33. Innsbruck.

Schroeder O. (1915). Thontafeln von El – Amarna. VSKMB XII. Leipzig.

Smith S. (1926). The face of Humbaba, JRAS 26.

Soden W. (1936). Die Unterweltsvision eines assyrischen Kronprinzen. ZA XLIII.

Sommer M. (2003). Mainz am Rhein.

Streck M. Houtsma M.T. (ed.). (1993). Balāwat, in: EI. Leiden.

Studevent B. Morgan C. (2006) Old Akkadian Period Texts. In: ANE. Chavalas M.W. Malden - Oxford – Victoria.

Unger E. (1925). Namen im Hofstaate Nebukadnezars II. TL 50.

Van Dijk J.A.A. (1960). Sumerische Götterlieder. Heidelberg.

Weiher E. (1971). Der Babylonische Gott Nergal. Neukirchen – Vluyn.

Opublikowane : 2019-12-05

Rasztawicki, L. (2019). The people of Cuth made Nergal (2 Kings 17:30).The historicity and cult of Nergal in the Ancient Middle East. Warszawskie Studia Teologiczne, 32(4), 82-104.

Leszek Rasztawicki 
Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie Collegium Joanneum  Polska

Ks. dr Leszek Rasztawicki – kapłan Diecezji Warszawsko-Praskiej, wykładowca na Papieskim Wydziale Teologicznym w Warszawie i Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Warszawsko-Praskiej. Uzyskał stopień naukowy doktora nauk teologicznych w zakresie biblistyki na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu
Lubelskiego i licencjat nauk biblijnych na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, studiował na Hebrajskim Uniwersytecie w Jerozolimie.

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-NC 4.0 (Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.