Uwarunkowania i wyzwania myśli chrześcijańsko-społecznej Karola Wojtyły/Jana Pawła II


Abstrakt

The richness of St. John Paul II’s social teachings is so great that some compare it to the achievements of Leo XIII. His specific approach to social issues and to everyday human life should be called ‘social personalism”. His social teaching is extensive, and abundant in theories, tackling the most current and difficult problems of the modern times, focusing primarily on defending of human beings from the external threats of totalitarianisms and dictatorships, as well as from the internal pressure of erroneous ideologies. However a lot has been changed since the John Paul II’s era, the imperative in his teaching to establish and proclaim the full truth about the man, his personal dignity, his conscience, as well as his temporal and eschatological vocation still remains relevant, posing a challenge to the successive generations. He built his social teaching with a strong dependence on the Biblical contents and the Magisterium of the Church. He wanted it to serve not just as a theoretical approach of the Magisterium to the everyday social issues, but to sound as the Gospel in the ears of the modern man. He put together social philosophy with theology of worldly matters, economics with eschatology, ethics with kerygma. Thanks to John Paul II, the Church's social teaching has taken on the sound of a prophetic vision that restores to people the joy of life and the hope of regaining of the meaning in building the world together and increasing the value of the quality of human relationships in it. Without the prospect of the eternal life and the Redemption, social issues would have become just an ideology seasoned with the Catholicism. Thanks to the Polish Pope, they began to sound like a social Gospel.


Słowa kluczowe

nauczanie społeczne Kościoła; Jan Paweł II, personalizm społeczny; marksizm; liberalizm; relatywizm; indywidualizm; kolektywizm; nadzieja

Bombała B. (2017). Chrześcijańska nauka społeczna a modele polityki społeczno-gospodarczej. Nurt SVD 51/2, s. 403-421.

Buttiglione R. (1996). Myśl Karola Wojtyły. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Chaput C. (2019). Obcy w obcej ziemi. Życie wiarą w postchrześcijańskim świecie. Tłum. M. Sobolewska. Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek.

Chenu M. D. (1977). La dottrina sociale della Chiesa: 1891-1971. Brescia: Queriniana.

Danneels G. (1985). Evangéliser l’Europe „sécularisée”, konferencja na VII Sympozjum Biskupów Europy w 1985 r. La Documentation catholique, nr 1906 (17 listopada), kol. 1068-1078.

Dreher R. (2019). Opcja Benedykta. Jak przetrwać czas neopogaństwa. Tłum. M. Samborska. Kraków: Wydawnictwo AA.

Eberstadt M. (2014). Jak Zachód utracił Boga. Tłum. M. Zaremba-Skulimowska. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Eberstadt M. (2019). Adam i Ewa po pigułce. Paradoksy rewolucji seksualnej. Tłum. M. Samborska. Kraków: Wydawnictwo AA.

Galarowicz J. (2000). Człowiek jest osobą. Podstawy antropologii filozoficznej Karola Wojtyły. Kęty: Wydawnictwo Antyk.

Jan XXII (1961). Encyklika »Mater et magistra«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II (1981). Adhortacja »Familiaris consortio«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II (1986). Przemówienie wygłoszone w siedzibie UNESCO, Paryż, 2 VI 1980. W: Jan Paweł II, Wiara i kultura. Rzym: Fundacja Jana Pawła II, Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej.

Jan Paweł II (1988a). List apostolski »Mulieris dignitatem«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II (1988b). Adhortacja »Christifideles laici«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II (1993a). Encyklika »Veritatis splendor«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II (1993b). Intervista concessa da Giovanni Paolo II al giornalista Jas Gawronski e pubblicata dal quotidiano «La Stampa», 2 listopada 1993. http://www.vatican.va/content/john-paul-ii/it/speeches/1993/november/documents/hf_jp-ii_spe_19931102_intervista.html .

Jan Paweł II (1994). Przekroczyć próg nadziei. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.

Jan Paweł II (1996a). Encyklika »Redemptor hominis« (4.III.1979). W: Jan Paweł II, Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II (s. 7-76). Kraków: Znak.

Jan Paweł II (1996b)., Encyklika »Laborem exercens« o pracy ludzkiej (14.IX.1981). W: Jan Paweł II, Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II (s. 143-213). Kraków: Znak.

Jan Paweł II (1996c). Encyklika »Centesimus annus« w setną rocznicę encykliki „Rerum novarum” (1.V.1991). W: Jan Paweł II, Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II (s. 619-702). Kraków: Znak.

Jan Paweł II (1997). List do rodzin »Gratissimam sane« z okazji Roku Rodziny 1994 (2.II.1994). W: Listy apostolskie Ojca Świętego Jana Pawła II (s. 247-327). Kraków: Znak.

Jan Paweł II (2000). Przemówienie do przewodniczących parlamentów Unii Europejskiej. https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/przemowienia/parlamenty_eur_23092000.html

Jan Paweł II (2004). Wstańcie, chodźmy. Kraków: Wydawnictwo Św. Stanisława BM.

Jan Paweł II (2005a). Pielgrzymki do Ojczyzny 1979, 1983, 1987, 1991, 1995, 1997, 1999, 2022. Przemówienia i homilie. Kraków: Znak.

Jan Paweł II (2005b). Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci. Kraków: Znak.

Jan Paweł II (2009). Przemówienie inaugurujące II Konferencję Ogólną Episkopatów Ameryki Łacińskiej (CELAM) ‒ Mieć odwagę proroków i ewangeliczną roztropność pasterzy, Puebla, 28 stycznia 1979 r. W: Jan Paweł II, Dzieła zebrane. Tom XII: Homilie i przemówienia z pielgrzymek. Ameryka Północna i Południowa. Kraków: Wydawnictwo M.

Jarocki S. (1964). Katolicka nauka społeczna. Paris: Société d’Éditions Internationales.

Kant I. (1984). Uzasadnienie metafizyki moralności. Tłum. M. Wartenberg. Warszawa: PWN.

Kowalczyk S. (1997). Podstawowe elementy nauczania społecznego Jana Pawła II. Roczniki Nauk Społecznych XXV, z. 1, s. 85.

Leon XII (1891). Encyklika »Rerum novarum«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

de Lubac H. (2005). Dramat humanizmu ateistycznego. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Mazurek S. (2006). Utopia i łaska. Idea rewolucji moralnej w rosyjskiej filozofii religijnej. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Newman J. H. (2002). O sumieniu. List do Księcia Norfolk. Tłum. A. Muranty. Kraków: Homini.

Ozorowski E. (2001). Człowiek ważniejszy od rzeczy. W: R. Horodelski, E. Ozorowski (red.), Człowiek – etyka – ekonomia, Białystok: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej.

Papieska Rada Iustitia et Pax (2005). Kompendium nauki społecznej Kościoła. Kielce: Jedność.

Pius XI (1931). Encyklika »Quadragesimo anno«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Possenti V. (2000). Katolicka nauka społeczna wobec dziedzictwa Oświecenia. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Possenti V. (2007). Rewolucja Ducha. Doktryna społeczna Kościoła widziana oczami kard. Karola Wojtyły. Red. i tłum. R. Skrzypczak. Warszawa: Fronda.

Poupard P. (2013). Faire émerger l’Europe dans a dimension spirituelle, przemówienie na uniwersytecie katolickim w Budapeszcie, 1 marca 2001 r. La Croix, 10 kwietnia.

Ratzinger J. (1991). Elogio della coscienza: il brindisi del Cardinale. Il Sabato, 16 marca.

Seewald P. (2021). Benedykt XVI. Życie. Tłum. W. Szymona OP. Kraków: Znak.

Skrzypczak R. (2007). Jasna zasada personalizmu. Personalizm 13, s. 35-44.

Skrzypczak R. (2015). Wiara i seks. Jan Paweł II o małżeństwie i rodzinie. Kraków: Wydawnictwo AA.

Skrzypczak R. (2020). Karol Wojtyła na Soborze Watykańskim II. Zbiór wystąpień. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo UKSW/Wydawnictwo AA.

Sobór Watykański II (1964). Konstytucja dogmatyczna o Kościele »Lumen gentium«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Sobór Watykański II (1965a). Konstytucja dogmatyczna »Dei verbum«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Sobór Watykański II (1965b). Konstytucja dogmatyczna »Gaudium et spes«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Sobów Watykański II (1965c). Dekret o apostolstwie świeckich »Apostolicam actuositatem«. Vatican: Libreria Editrice Vaticana.

Sołowjow W. S. (1996). Oprawdanije dobra. Moskwa.

Strzeszewski C. (1978). Ewolucja katolickiej nauki społecznej. Warszawa: Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych.

Styczeń T. (red.) (1991). Nienarodzony miarą demokracji. Lublin: Wydawnictwo BE.

Szymański A. (1939). Zagadnienie społeczne. Lublin: Towarzystwo Wiedzy Chrześcijańskiej.

Tosatti M. (2005). Il dizionario di papa Ratzinger. Guida al pontificato. Milano: Dalai Editore.

Viguiristi de la Iglesia F. (2021). Giovanni Paolo II e la dottrina sociale della Chiesa. La Civiltà Cattolica” 4107-4108, tom 3, s. 275-287.

Wojtyła K. (1977). Il problema del constituirsi della cultura attraverso la «praxis» umana. Rivista di Filosofia Neoscolastica 69, z. 3, s. 513–524.

Wojtyła K. (1994). Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Red. T. Styczeń, W. Chudy, J. W. Gałkowski, A. Rodziński, A. Szostek. Lublin: TN KUL.

Wojtyła K./ Jan Paweł II (1996). Nauczanie społeczne Kościoła integralną częścią Jego misji. Red. S. Pamuła, M. Jagosz. Rzym: Fundacja Jana Pawła II. Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu.

Wojtyła K. (2001a). Człowiek jest osobą. Przemówienie wygłoszone w Radio Watykańskim w czasie trwania 3 sesji Soboru Watykańskiego II. Personalizm 19, s. 59-64.

Wojtyła K. (2001b). Miłość i odpowiedzialność. Lublin: TN KUL.

Wojtyła K. (2018). Katolicka etyka społeczna. Red. G. J. Beyer, A. Lekka-Kowalik, A. M. Wierzbicki. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Pobierz

Opublikowane : 2022-10-06


Skrzypczak, R. (2022). Uwarunkowania i wyzwania myśli chrześcijańsko-społecznej Karola Wojtyły/Jana Pawła II. Warszawskie Studia Teologiczne, 35(1), 178-200. https://doi.org/10.30439/WST.2022.1.11

Robert Skrzypczak 
Akademia Katolicka w Warszawie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-8374-2944

Ks. Robert Skrzypczak – kapłan archidiecezji warszawskiej, dr habilitowany teologii, psycholog, profesor Akademii Katolickiej w Warszawie, wykładowca w Instytucie Teologicznym Marcianum w Wenecji. Tłumacz i publicysta, stały felietonista „Gościa Niedzielnego”, członek zarządu Stowarzyszenia Naukowego „Personalizm” w Lublinie oraz Stowarzyszenia Filozoficznego Luigi Stefaniniego w Treviso (Włochy). Autor kilkunastu książek, w tym monografii „Karol Wojtyła na Soborze Watykańskim II”.






Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.