Pneumatologia czytań brewiarzowych okresów Adwentu, Bożego Narodzenia, Wielkiego Postu i Wielkanocy


Abstrakt

The article aims to show detailed themes contained in the breviary readings, which are fragments of the works of the Church Fathers, and in which the Holy Spirit is mentioned. The author showed that in these readings, one could find dogmatic and ascetic themes. The dogmatic threads include the deity of the Holy Spirit, the relationship between Christ and the Holy Spirit, the Spirit working in the Church and individual believers, and the Spirit working through the sacraments. When it comes to ascetic themes, the author identified the following: the action of the Holy Spirit in human spiritual, prayer and eschatological life. The author concludes that the pneumatological thought of the breviary readings is rich in content, has excellent cognitive value and contains a message that can bring many spiritual benefits.


Słowa kluczowe

Duch Święty; Ojcowie Kościoła; czytania brewiarzowe

Św. Ambroży (1982). Komentarz do Ewangelii św. Łukasza, księga 2, rozdz. 19, 22-23. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. I (s. 320-321). Poznań: Pallottinum.

Św. Asteriusz, biskup Amazji (1984). Homilia 13. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 101-102). Poznań: Pallottinum.

Św. Anastazy Antiocheński (1984). Kazanie 4, 1-2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 446-447). Poznań: Pallottinum.

Św. Augustyn (1984). Komentarz do Ewangelii św. Jana, traktat 15, 10-12; 16-17. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 171-173). Poznań: Pallottinum.

Autor Afrykański z VI w. (1984). Kazanie 8, 1-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 789-790). Poznań: Pallottinum.Autor Katechez jerozolimskich (1984a). Katecheza 20, Mystagogiczna, 2, 4-6. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 469-470). Poznań: Pallottinum.

Autor Katechez jerozolimskich (1984b). Katecheza 21, Mystagogiczna, 3, 1-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 479-480). Poznań: Pallottinum.

Św. Bazyli (1982). O Duchu Świętym, rozdz. 26, 61. 64. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 443-445). Poznań: Pallottinum.

Św. Bazyli (1984a). Homilia 20, O pokorze, 3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. II (s. 179-180). Poznań: Pallottinum.

Św. Bazyli (1984b). O Duchu Świętym, rozdz. 9, 22-23. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 766-767). Poznań: Pallottinum.

Św. Bazyli (1984c). O Duchu Świętym, rozdz. 15, 35-36. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 600-601). Poznań: Pallottinum.

Beda Czcigodny (1984). Komentarz do Pierwszego Listu Św. Piotra, rozdz. 2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 555-557). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyprian (1984) Traktat o modlitwie Pańskiej, rozdz. 1-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 87-89). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyryl Aleksandryjski (1982). Komentarz do Ewangelii św. Jana, księga 5, rozdz.2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 531-532). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyryl Aleksandryjski (1984a). Komentarz do Ewangelii św. Jana, księga 10. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 777-778). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyryl Aleksandryjski (1984b). Komentarz do Ewangelii św. Jana, księga 10,2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 652-654). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyryl Aleksandryjski (1984c). Komentarz do Ewangelii św. Jana, księga 11,11. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 694-696). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyryl Aleksandryjski (1984d). Komentarz do Drugiego Listu do Koryntian, rozdz. 5, 5-6, 2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 682-684). Poznań: Pallottinum.

Św. Cyryl Jerozolimski (1984). Katecheza 16. o Duchu Świętym 1, 11-12; 16. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 760-761). Poznań: Pallottinum.

Dydym Aleksandryjski (1984). O Trójcy Świętej, księga 2, 12. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 689-690). Poznań: Pallottinum.

Euzebiusz (1982). Komentarz do proroctwa Izajasza, rozdz. 40. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 185-186). Poznań: Pallottinum.

Św. Fulgencjusz (1984a). , Do Monima, księga 2. 11-12. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 515-516). Poznań: Pallottinum.

Św. Fulgencjusz (1984b) O wierze do Piotra, rozdz. 22, 62. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 305-306). Poznań: Pallottinum.

Św. Gaudencjusz (1984). Traktat 2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 528-529). Poznań: Pallottinum.Św. Grzegorz z Nazjanzu (1982). Kazanie 39, In sancta Lumina, 14-16; 20. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. I (s. 556-558). Poznań: Pallottinum.

Św. Hilary (1984). O Trójcy Świętej, księga 2, 1, 33.35. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 783-784). Poznań: Pallottinum.

Św. Hipolit (1982a). Traktat przeciw błędom Noeta, rozdz. 9-12. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Ttom I (s. 334-335). Poznań: Pallottinum.

Św. Hipolit (1982b). Kazanie na Objawienie Pańskie, nr 2. 6-8. 10. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 517-518). Poznań: Pallottinum.

Św. Ireneusz (1982). Traktat przeciw herezjom, księga 4, rozdz. 20, 4-5. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 255-256). Poznań: Pallottinum.

Św. Ireneusz (1984a). Traktat przeciw herezjom, księga 3, rozdz. 17, 1-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 802-803). Poznań: Pallottinum.

Św. Ireneusz (1984b) Traktat przeciw herezjom, księga 4, rozdz. 14. 2-3; 15, 1. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 143-144). Poznań: Pallottinum.

Bł. Izaak (1982). Kazanie 51. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 225-227). Poznań: Pallottinum.

Bł. Izaak (1984). Kazanie 42. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 670-671). Poznań: Pallottinum.

Św. Jan Chryzostom (1984a). Katecheza 3, 13-19. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 366-367). Poznań: Pallottinum.

Św. Jan Chryzostom (1984b). Katecheza 3, 24-27. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. II (s. 130-131). Poznań: Pallottinum.

Św. Jan Chryzostom (1984c). Homilia 6, O modlitwie. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego., Tom II (s. 58-60). Poznań: Pallottinum.

Św. Jan od Krzyża (1982). Droga na górę Karmel, księga II, rozdz. 22. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 193-194). Poznań: Pallottinum.

Św. Justyn (1984a). Pierwsza apologia chrześcijan, rozdz. 61. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 568-569). Poznań: Pallottinum.

Św. Justyn (1984b). Pierwsza apologia chrześcijan, rozdz. 66-67. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 548-549). Poznań: Pallottinum.

Św. Karol Boromeusz (1982). List pasterski, Akta Kościoła Mediolańskiego. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 144-145). Poznań: Pallottinum.

Św. Klemens I (1984). List do Koryntian, rozdz. 7, 4-8, 3; 8, 5-9, 1; 13, 1-4; 19, 2. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 44-46). Poznań: Pallottinum.

Św. Leon Wielki (1982a). List 31, 2-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 292-293). Poznań: Pallottinum.

Św. Leon Wielki (1982b) Kazanie I o Narodzeniu Pańskim, 1-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. I (s. 360-361). Poznań: Pallottinum.

Św. Leon Wielki (1982c). Kazanie 6 na Boże Narodzenie Pańskie, 2-3. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 416-417). Poznań: Pallottinum.

Św. Leon Wielki (1984a). Kazanie 12 o Męce, 3, 6-7. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego., Tom II (s. 521-522). Poznań: Pallottinum.

Św. Leon Wielki (1984b). Kazanie 2 o Wniebowstąpieniu 1-4. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 737-738). Poznań: Pallottinum.

Św. Maksym, biskup Turynu (1984). Kazanie 53, 1-2. 4. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. II (s. 640-641). Poznań: Pallottinum.

Meliton z Sardes (1984) . Homilia paschalna, nr 65-71. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 354-355). Poznań: Pallottinum.

Św. Piotr Chryzolog (1984). Kazanie 108. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 607-608). Poznań: Pallottinum.

Sobór Watykański II (1982a). Konstytucja dogmatyczna o Kościele, nr 48. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 199-200). Poznań: Pallottinum.

Sobór Watykański II (1982b). Konstytucja o Objawieniu Bożym, 3-4. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom. I (s. 261-262). Poznań: Pallottinum.

Sobór Watykański II (1984a). Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym, nr 37-38. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 265-266). Poznań: Pallottinum.

Sobór Watykański II (1984b). Konstytucja o liturgii, nr 5-6. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 540-541). Poznań: Pallottinum.

Sobór Watykański II (1984c). Konstytucja dogmatyczna o Kościele, nr 4.12. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 772-773). Poznań: Pallottinum.

Sobór Watykański II (1984d). Konstytucja dogmatyczna o Kościele, nr 9. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s. 298-300). Poznań: Pallottinum.

Św. Teofil z Antiochii (1984).Do Autolika, Księga 1, 2.7. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s.192-193). Poznań: Pallottinum.

Tertulian (1984). Traktat o modlitwie, rozdz. 28-29. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom II (s.199-200). Poznań: Pallottinum.

Wilhelm, opat klasztoru św. Teodoryka (1982). Traktat o kontemplacji Boga, nr 9-11. W: Brewiarz. Liturgia godzin. Codzienna modlitwa Ludu Bożego. Tom I (s. 241-243). Poznań: Pallottinum.

Bibliografia pomocnicza:

Częsz B. (1998). Duch Święty został nam dany. Nauczanie Ojców i wiara starożytnego Kościoła. Gniezno: Wydawnictwo Gaudentinum.

Częsz B. (2007). Duch Święty w nauczaniu Kościoła. W: T. Siuda (red.), Pneuma hagion. W dwudziestolecie encykliki Jana Pawła II o Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata (s. 103-114). Poznań: Wydawnictwo UAM.

Miazek J. (1983)., Czytania patrystyczne i hagiograficzne. „Ateneum Kapłańskie” 75, s. 61-69.

Nadolski B. (1991). Liturgika. Tom II, Liturgia i czas. Poznań: Pallottinum.

Naumowicz J. (1999). Wprowadzenie do traktatu O Duchu Świętym św. Bazylego. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Smentek I. (2021). Wieczność bliska i oczekiwana. Niepokalanów: Wydawnictwo Ojców Franciszkanów.

Starowieyski M. (1980). Czytania patrystyczne w „liturgii godzin”. „Studia Theologica Varsaviensia” 18, nr 2, s. 241-251.

Warzeszak J. (2009). Pneumatologia współczesna. Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

Pobierz

Opublikowane : 2022-10-06


Warzeszak, J. (2022). Pneumatologia czytań brewiarzowych okresów Adwentu, Bożego Narodzenia, Wielkiego Postu i Wielkanocy. Warszawskie Studia Teologiczne, 35(1), 202-234. https://doi.org/10.30439/WST.2022.1.12

Józef Warzeszak 
Akademia Katolicka w Warszawie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-2301-817X

Ks. Józef Warzeszak – prof. dr hab. teologii, wykładowca teologii w Akademii Katolickiej w Warszawie. Specjalizuje się w teologii dogmatycznej i teologii duchowości. Autor książek, m.in. „Działanie Ducha Świętego w świecie i w Kościele według średniowiecznej szkoły franciszkańskiej” (1992), „Ks. Antoni Słomkowski (1900-1982). Rektor i odnowiciel KUL, teolog – rekolekcjonista, człowiek sumienia” (1999), „Misterium Kościoła” (2004), „Człowiek w obliczu Boga i pośród stworzenia” (2005), „Tajemnica Eucharystii” (2005), „Bóg Jedyny w Trójcy Osób” (2006), „Pneumatologia współczesna” (2008).






Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.