Godnym być a godnym stawać się. Rozumienie godności ludzkiej w perspektywie deklaracji Dignitas infinita
Artur Wysocki
a.wysocki@uksw.edu.plUniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-8653-0314
Abstrakt
Tekst artykułu zawiera próbę integralnego opisu pojęcia godności człowieka, uwzględniając perspektywy różnych dyscyplin naukowych, w tym filozofii, teologii, socjologii, psychologii i pedagogiki, ale także odwołując się do różnych paradygmatów poszczególnych dyscyplin. Punktem wyjścia i inspiracją dla niego była deklaracja Dignitas infinita z 2024 r., która jest też głównym punktem odniesienia zawartych w artykule rozważań. W tekście znajdują się odwołania do wielu innych dokumentów magisterium Kościoła. Podjęta została w nim kwestia definicyjna, opisane cechy wyróżniających godność człowieka, zwłaszcza jej charakter absolutny czy integralny, jak również kształtowanie godności człowieka perspektywie historii zbawienia oraz w życiu poszczególnej osoby.
Słowa kluczowe:
godność człowieka, deklaracja Dignitas infinita, integralny charakter godności ludzkiej, statyczny i dynamiczny charakter godności ludzkiejBibliografia
Benedykt XVI (2009). Encyklika Caritas in veritate. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Chyrowicz, B. (2024). Godność. Wewnętrzna wartość osoby. Ethos, 37(1), 5–8.
Google Scholar
Dykasteria [Kongregacja] Nauki Wiary (2008). Instrukcja Dignitas personae dotycząca niektórych problemów bioetycznych. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Dykasteria Nauki Wiary (2024). Deklaracja Dignitas infinita o godności człowieka. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Drożdż, B. (2024). Godność człowieka. W: P. Mazurkiewicz, P. Burgoński, K. Sulej, J. Węgrzecki, A. Wysocki (red.), Słownik katolickiej nauki społecznej (s. 118–119). Warszawa: PAX.
Google Scholar
Franciszek (2015). Encyklika Laudato si’. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Franciszek (2020). Encyklika Fratelli tutti. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Furmanek, W. (2019). Godność narodowa Polaków. Polska godność. W: K. Chałas, W. Furmanek, K. Ożóg, Niepodległość. Implikacje pedagogiczne i edukacyjne (s. 13–54). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Google Scholar
Furmanek, W. (2020). Godność człowieka. De dignitate personae humanae. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Google Scholar
Furmanek, W. (2021). Człowiek. Wielorakość godności. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Google Scholar
Hołub, G. (2023). Godność osoby ludzkiej w stadium prenatalnym. Perspektywa filozoficzna. W: G. Hołub, P. Duchliński (red.), W nurcie personalizmu etycznego (s. 221–232). Kraków: Uniwersytet Ignatianum.
Google Scholar
Jan Paweł II (1979). Encyklika Redemptor hominis. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Jan Paweł II (1980). Byłem upośledzony i przyszliście mi z pomocą (Osnabrück, 16 listopada 1980). W: S. Dziwisz, J. Kowalczyk, T. Rakoczy (red.), Anioł Pański z Papieżem Janem Pawłem II, t. 1 (s. 303–306). Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Jan Paweł II (1988). List apostolski Mulieris dignitatem. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Jan Paweł II (1994). List do Rodzin Gratissimam sane. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Jan Paweł II (2005). Encyklika Evangelium vitae. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Katechizm Kościoła Katolickiego (1994). Poznań: Pallottinum.
Google Scholar
Korporowicz, L. (2024). Wartości autoteliczne jako wyrzut sumienia humanistyki współczesnej. Kultura Współczesna, 1(126), 152–164.
Google Scholar
Krąpiec, M. A. (1991). Ja – człowiek. Lublin: KUL.
Google Scholar
Krąpiec, M. A. (2001). Człowiek. W: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 2, C–D (s. 376–386). Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
Google Scholar
Krąpiec, M. A. (2003). Godność. W: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 4, Go–Iq (s. 15–17). Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
Google Scholar
Machinek, M. (2014). Godność osoby ludzkiej. W: A. Zwoliński, J. Nagórny, K. Jeżyna, E. Sakowicz (red.), Wielka encyklopedia nauczania Jana Pawła II (s. 217–220). Radom: Polwen.
Google Scholar
Majka, J. (1970). Rozwój zagadnienia praw osoby w nauce społecznej Kościoła. Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne, 3, 11–44.
Google Scholar
Mariański, J. (2017). Godność ludzka – wartość ocalona. Płock: Płocki Instytut Wydawniczy.
Google Scholar
Mariański, J. (2021a). Godność ludzka w narracji społecznej. Lublin: KUL.
Google Scholar
Mariański, J. (2021b). Godność osoby ludzkiej i jej zagrożenia w świetle nauczania społecznego Kościoła. Zeszyty Naukowe WSNS, 1(10), 23–46.
DOI: https://doi.org/10.58562/zns.14728
Google Scholar
Mariański, J. (2024). Godność ludzka, praca, bezrobocie i braterstwo w nauczaniu społeczno-moralnym papieża Franciszka. Lublin: ANSiM.
Google Scholar
Mazurek, F. J. (1996). Pojęcie godności człowieka. Roczniki Nauk Prawnych, 6, 5–41.
Google Scholar
Mazurek, F. J. (2001). Godność osoby ludzkiej podstawą praw człowieka. Lublin: KUL.
Google Scholar
Międzynarodowa Komisja Teologiczna (1983). Godność i prawa osoby ludzkiej. Pozyskano z: https://www.vatican.va (dostęp: 28.02.2025).
Google Scholar
Orzeszyna, K. (2022). Godność jako źródło praw człowieka. W: K. Orzeszyna, M. Skwarzyński, R. Tabaszewski, Prawo międzynarodowe praw człowieka (s. 24–35). Warszawa: C.H. Beck.
Google Scholar
Podrez, E. (2003). Godność. Z historii teorii godności i typologia rozumień godności. W: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 4, Go–Iq (s. 17–22). Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
Google Scholar
Rodziński, A. (1989). Osoba, moralność, kultura. Lublin: KUL.
Google Scholar
Rodziński, A. (2011). U podstaw kultury moralnej. Lublin: KUL.
Google Scholar
Skorowski, H. (2005). Problematyka praw człowieka. Warszawa: UKSW.
Google Scholar
Sobór Watykański II (1965). Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Google Scholar
Stolarczyk, I. (2018). Nadprzyrodzony wymiar godności człowieka. Tarnowskie Studia Teologiczne, 37(1–2), 63–279.
DOI: https://doi.org/10.15633/tst.3262
Google Scholar
Styczeń, T. (1984). W drodze do etyki. Lublin: KUL.
Google Scholar
Styczeń, T. (2002). Etyka. W: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 3, E–Gn (s. 269–284). Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
Google Scholar
Szpunar, M. (2024). Godność osoby chorującej. Ethos, 37(1), 92–109.
Google Scholar
Szram, M. (2002). Od obrazu do podobieństwa Bożego. Vox Patrum, 22(42–43), 357–376.
DOI: https://doi.org/10.31743/vp.7165
Google Scholar
Ślipko, T. (2004). Zarys etyki ogólnej. Kraków: WAM.
Google Scholar
Wielecki, K. (2024). Kultura versus kultura masowa. Warszawa: NCK.
Google Scholar
Wojtyła, K. (1994). Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Lublin: KUL.
Google Scholar
Wysocki, A. (2019). Człowieczeństwo, sprawczość i troska transcendentna. UCS, 24(1), 29–36.
DOI: https://doi.org/10.21697/ucs.7341
Google Scholar
Wysocki, A. (2021). Środowisko przyrodnicze jako dar i zadanie. W: D. J. Gwiazdowicz (red.), Pochylając się nad Bożym stworzeniem (s. 165–183). Gołuchów: Ośrodek Kultury Leśnej.
Google Scholar
Zuberbier, A. (1973). „Nadprzyrodzone” i „naturalne” według Tomasza z Akwinu. Studia Theologica Varsaviensia, 11(2), 75–99.
Google Scholar
Autorzy
Artur Wysockia.wysocki@uksw.edu.pl
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Polska
https://orcid.org/0000-0002-8653-0314
Ks. prof. ucz. dr hab. Artur Wysocki – socjolog, kierownik Pracowni Społecznych Problemów Współczesności w Instytucie Nauk Socjologicznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (ul Wóycickiego 1/3, 01-938 Warszawa). Zainteresowania badawcze: socjologia religii, socjologia gospodarki, katolicka nauka społeczna, etyka społeczna i gospodarcza, więzi społeczne, socjologia daru, kulturowe uwarunkowania przemian społeczno-gospodarczych w Chinach, rozwój zrównoważony; e-mail: a.wysocki@uksw.edu.pl.
Statystyki
Abstract views: 21PDF downloads: 8
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Artur Wysocki

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.
