Ochrona i promocja wolności religijnej w polityce zewnętrznej UE – między jednością a podziałami w Parlamencie Europejskim
Patrycja Laszuk
p.laszuk@uksw.edu.plUniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-0339-8013
Abstrakt
Po 2010 roku Unia Europejska zintensyfikowała działania na rzecz ochrony i promocji wolności religijnej na świecie w ramach swojej polityki zewnętrznej. Ich celem było wspieranie stabilności i bezpieczeństwa w otoczeniu zewnętrznym UE, jak również umacnianie jej pozycji jako soft power na arenie międzynarodowej. W ostatnich latach zauważa się jednak wzrost napięć politycznych wokół miejsca wolności religijnej w agendzie międzynarodowej UE, zwłaszcza wewnątrz Parlamentu Europejskiego. Celem artykułu jest wykazanie wpływu tych napięć między ugrupowaniami konserwatywnymi a liberalno-lewicowymi na kształtowanie i implementację wybranych instrumentów polityki zewnętrznej UE w obszarze wolności religijnej. Wyniki badań pokazują, że ugrupowania konserwatywne podejmują szereg istotnych działań na rzecz ochrony i promocji wolności religijnej na świecie, podczas gdy siły liberalno-lewicowe nie są właściwie zainteresowane tą problematyką. Brak porozumienia między nimi prowadzi zaś do osłabienia potencjału polityki zewnętrznej UE w tym obszarze.
Słowa kluczowe:
Unia Europejska, Parlament Europejski, polaryzacja polityczna, polityka zewnętrzna UEBibliografia
Annicchino, P. (2013). The new guidelines on freedom of religion and LGBTI rights in the external action of the European Union. European Human Rights Law Review, 6, 624–630.
DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.2380011
Google Scholar
Agenzia Nova (2023). Meloni: “It is everyone’s duty to defend religious freedom”. Pozyskano z: https://www.agenzianova.com/en/news/meloni-e-dovere-di-tutti-difendere-la-liberta-religiosa/ (dostęp: 4.07.2025).
Google Scholar
Annual Report (2017). Pozyskano z: http://www.religiousfreedom.eu/wp-content/uploads/2018/09/RS_report_v6_digital.pdf (dostęp: 28.04.2020).
Google Scholar
Council of the EU (2012). EU Strategic Framework and Action Plan on Human Rights and Democracy, Luxembourg, 11855/12. Pozyskano z: https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/foraff/131181.pdf (dostęp: 1.07.2025).
Google Scholar
Council of the EU (2013a). EU Guidelines on the promotion and protection of freedom of religion or belief, Luxembourg. Pozyskano z: https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/137585.pdf (dostęp: 1.07.2025).
Google Scholar
Council of the EU (2013b). Guidelines on the promotion and protection of the enjoyment of all human rights by lesbian, gay, bisexual, transgender and intersex (LGBTI) persons, Luxembourg. Pozyskano z: https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/foraff/137584.pdf (dostęp: 1.07.2025).
Google Scholar
Council of the EU (2024). Council conclusions on the alignment of the EU Action Plan on Human Rights and Democracy 2020–2024 with the Multiannual Financial Framework 2021–2027, Brussels. Pozyskano z: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9508-2024-INIT/en/pdf (dostęp: 3.07.2025).
Google Scholar
EEAS (2024). EU special envoy on freedom of religion or belief concludes official visit to Pakistan. Pozyskano z: https://www.eeas.europa.eu/delegations/pakistan/eu-special-envoy-freedom-religion-or-belief-concludes-official-visit-pakistan_en (dostęp: 2.05.2025).
Google Scholar
Euronews (2021). Greece appoints former EU commissioner to lead new climate ministry after wildfires. Pozyskano z: https://www.euronews.com/2021/09/06/greece-appoints-former-eu-commissioner-to-lead-new-climate-ministry-after-wildfires (dostęp: 2.06.2025).
Google Scholar
European Commission (2019). The mandate of the Special Envoy for the promotion of freedom of religion or belief outside the European Union: activities and recommendations (May 2016–November 2019). Pozyskano z: https://docs.wixstatic.com/ugd/7dce12_6da28c5629094424bdd18cc9961d3f91.pdf (dostęp: 3.07.2025).
Google Scholar
European Commission (2023). Joint staff working document on the mid-term review of the EU Action Plan on Human Rights and Democracy 2020–2024, SWD(2023) 201 final. Pozyskano z: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10580-2023-INIT/en/pdf (dostęp: 3.07.2025).
Google Scholar
European Parliamentary Forum for Sexual & Reproductive Rights (2020a). List do Ursuli von der Leyen w sprawie mandatu Specjalnego Wysłannika UE ds. Wolności Religii lub Przekonań. Pozyskano z: https://www.epfweb.org/sites/default/files/2020-09/EU%20Special%20Envoy%20on%20FoRB-%20Final%20version%20EC%20President.pdf (dostęp: 2.06.2025).
Google Scholar
European Parliamentary Forum for Sexual & Reproductive Rights (2020b). List do Margaritisa Schinasa w sprawie mandatu Specjalnego Wysłannika UE ds. Wolności Religii lub Przekonań. Pozyskano z: https://www.epfweb.org/sites/default/files/2020-09/EU%20Special%20Envoy%20on%20FoRB-%20Letter%20to%20Vice%20President.pdf (dostęp: 2.06.2025).
Google Scholar
Evangelical Focus (2020). EU responds to pressure, announces new appointment of Special Envoy for Freedom of Religion or Belief. Pozyskano z: https://evangelicalfocus.com/europe/6952 (dostęp: 2.02.2021).
Google Scholar
Foret, F. (2017). How the European External Action Service deals with religion through religious freedom. EU Diplomacy Papers, 7. Pozyskano z: https://www.coleurope.eu/sites/default/files/research-paper/edp_7_2017_foret_0.pdf (dostęp: 2.06.2025).
Google Scholar
Foret, F., Markoviti, M. (2023). Fundamental right or political value? Journal of Contemporary European Studies, 31, 199–213.
DOI: https://doi.org/10.1080/14782804.2021.1965555
Google Scholar
Fundacja Konrada Adenauera (2021). Einsatz für Religionsfreiheit – gestern, heute, morgen. Berlin. Pozyskano z: https://www.kas.de (dostęp: 3.07.2025).
Google Scholar
Garraud, J.-P. (2022). Parliamentary question: Indifference of the EU to Christianophobia. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2022-002316_EN.html (dostęp: 25.05.2025).
Google Scholar
Garraud, J.-P. (2023). Parliamentary question: Special Envoy for the promotion of freedom of religion or belief outside the EU. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2023-002093_EN.html (dostęp: 25.05.2025).
Google Scholar
Gierycz, M. (2021). Mała pochwała katolicyzmu. Warszawa: Teologia Polityczna.
Google Scholar
Griset, C., Vicsek, A. (2025). Parliamentary question on Serbian Orthodox religious sites in Kosovo. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2024-002519_EN.html (dostęp: 23.06.2025).
Google Scholar
Hirschberger, B., Voges, K. (2024). Commitment to religious freedom at the level of the European Union. W: Religious Freedom and Populism (s. 165–180). Bielefeld.
DOI: https://doi.org/10.1515/9783839468272-014
Google Scholar
Human Rights Without Frontiers (2024). EU: European Parliament re-establishes Intergroup on Freedom of Religion or Belief. Pozyskano z: https://hrwf.eu (dostęp: 2.07.2025).
Google Scholar
Insight EU Monitoring (2023). EU Commission VP Schinas in the Middle East. Pozyskano z: https://ieu-monitoring.com (dostęp: 2.03.2025).
Google Scholar
Intergroup FORB. Our Mission. Pozyskano z: https://religiousfreedom.eu/ (dostęp: 23.06.2025).
Google Scholar
Intergroup FORB (2025). Pismo do Ursuli von der Leyen i Magnusa Brunnera. Pozyskano z: https://religiousfreedom.eu (dostęp: 23.06.2025).
Google Scholar
Komisja Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego (2018). Sprawozdanie A8-0449/2018. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu (dostęp: 12.07.2025).
Google Scholar
Laszuk, P. (2023). Specyfika polityki wyznaniowej Unii Europejskiej. Warszawa: UKSW.
Google Scholar
Legutko, R. (2017). Odpowiedź na zapytanie ws. specjalnego przedstawiciela UE ds. wolności religii. Pozyskano z: https://rlegutko.pl (dostęp: 28.04.2020).
Google Scholar
Lexmann, M., Ruissen, B.-J. (2025a). List do Ursuli von der Leyen i Magnusa Brunnera. Pozyskano z: https://religiousfreedom.eu (dostęp: 25.05.2025).
Google Scholar
Lexmann, M., Ruissen, B.-J. (2025b). Pismo do Olafa Skooga. Pozyskano z: https://religiousfreedom.eu (dostęp: 23.06.2025).
Google Scholar
Parlament Europejski (2013). Zalecenia Parlamentu Europejskiego P7_TA(2013)0279. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu (dostęp: 25.05.2025).
Google Scholar
Parlament Europejski (2016). Rezolucja P8_TA(2016)0051. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu (dostęp: 25.05.2025).
Google Scholar
Traktat o Unii Europejskiej. Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016.
Google Scholar
Autorzy
Patrycja Laszukp.laszuk@uksw.edu.pl
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Polska
https://orcid.org/0000-0002-0339-8013
Dr Patrycja Laszuk – doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce i administracji, adiunkt w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (ul. Wóycickiego 1/3, 01-938 Warszawa); e-mail: p.laszuk@uksw.edu.pl.
Statystyki
Abstract views: 19PDF downloads: 5
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Patrycja Laszuk
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.
