Cardinal Stefan Wyszyński’s Concept of Christians Engagement in Culture


Abstrakt

The Christian concept of involvement in culture, as defined by Cardinal Stefan Wyszyński, exposes man in his entire personal vocation from the perspective of all essential dimensions of his existence. In this sense, all historical-political or socio-cultural processes - affecting society as a whole - always refer to a specific human person. In the context of all these essential dimensions, man is understood as a homo artifex. Thus, the fullness of man’s personal affluence becomes the ultimate and fundamental principle, subject, and goal of culture. Therefore, the article aims to answer the question: can the personalistic concept of a human being constitute the basis for forming and influencing the culture, especially in contemporary reality? Stefan Wyszyński’s personalism treats Christian involvement in culture regarding a vocation addressed to every human being. Moreover, by emphasizing elements such as the human person, family, nation, state, the international community, culture, economy, and politics, as well as the Church proclaiming the universal message of salvation, the personalistic vision of culture emphasizes its praxeological character, rooted in a specific human existence and oriented towards the supernatural dimension. Therefore, the human person is directly involved in the stream of modern civilization and its cultural changes, as well as finds his proper place in the dynamically changing realities of the contemporary world.


Słowa kluczowe

Stefan Wyszyński; personalizm; kultura; ewangelizacja; postmodernizm

Bartnik Cz.S. (2002) Bóg i ateizm. Lublin.

Bartnik Cz. S. (1993) Hemeneutyka personalistyczna. Lublin.

Bartnik Cz. S. (2017) „Osoba" w filozofii i teologii. Lublin.

Bartnik Cz. S. (2008) Personalizm. Lublin.

Bartnik Cz.S. (1999) Teologia kultury. Lublin 1999.

Bartnik Cz.S. (1981) Zarys myśli teologicznej Kardynała Wyszyńskiego. In: Ateneum Kapłańskie 97 (73/1981), 226-227.

Dziuba A. F. (2013) Humanizująca funkcja kultury, Z nauczania kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Polski. Warszawa.

Ficek R.1 (2020) (Post-) Modernity and Christian Culture: In the Context of the Personalism of Stefan Cardinal Wyszyński. In: Roczniki Kulturoznawcze (11/2020), 49-89.

Ficek R.2 (2020) Christians in Socio-Political Life: An Applied Analysis of the Theological Anthropology of Cardinal Stefan Wyszyński, Primate of Poland. Toruń.

Ficek R.3 Moral Renewal as a Socio-Religious Imperative and the Destructive Actions of an Oppressive Totalitarian State: in the Context of Cardinal Stefan Wyszyński’s Personalistic Concept of Social Life. In: Roczniki Teologiczne 67 (5/2020), 39-61.

Karczewska J. (2006) Wychowanie chrześcijańskie w ujęciu Stefana Kunowskiego. Lublin (mps pracy doktorskiej, Archiwum KUL).

Kiereś H. (2016) Postmodernizm: rzeczywistość czy kreacja. In: A. Maryniarczyk, M. J. Gądek, (eds.) Poznanie bytów, czy ustalenie sensów? Zadania współczesnej metafizyki. Lublin, 175–190.

Kowalczyk S. (2005) Filozofia kultury. Lublin.

Kowalczyk S. (1990) Zarys filozofii człowieka. Sandomierz.

Rusecki M. (1989) Istota i geneza religii. Warszawa.

Wyszyński S.1 Apel Synodu w obronie praw człowieka. Po powrocie z Synodu Biskupów, Warszawa 26 I 1975. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 619-626.

Wyszyński S.2 Bóg-Człowiekiem, aby człowiek był... Bogiem. Do inteligencji katolickiej. Warszawa-Miodowa 14. 01. 1970. In: S. Wyszyński. (1973) „Idzie nowych ludzi plemię...“. Wybór przemówień i rozważań. Poznań-Warszawa, 46–50.

Wyszyński S.3 Głos biskupów polskich w obronie zagrożonego bytu Narodu. Warszawa 28.01.1971. In: S. Wyszyński. (1975) Listy Pasterskie Episkopatu Polski 1945–1974, Paris, 623–628.

Wyszyński S.,4 Kamienie węgielne budowane na górach świętych. Na Jasnej Górze po powrocie z uwięzienia (2.11.1956). In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 62-67.

Wyszyński S.5 Konstytucja Pastoralna o obecności Kościoła w świecie współczesnym. Warszawa - bazylika św. Jana 20. 03. 1966. In: S. Wyszyński. Kazania i przemówienia autoryzowane 1956-1981. (Vol. I-LXVII. Archiwum Instytutu Prymasowskiego w Warszawie) Vol. LX, 103-124.

Wyszyński S.6 Kościół wspólnototwórczy. Warszawa-Miodowa 4.08.1970. In: S. Wyszyński. Kazania i przemówienia autoryzowane 1956-1981. (Vol. I-LXVII. Archiwum Instytutu Prymasowskiego w Warszawie) Vol. XXXIV, 145–156.

Wyszyński S.7 Najważniejszą wartością na świecie jest człowiek, Do delegacji NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze 19.10.1980. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 960–965.

Wyszyński S.8 Nie oczekujemy życia łatwego, Podczas ingresu do katedry lubelskiej 26.05.1946. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 9–13.

Wyszyński S.9 O katolickiej woli życia. List pasterski na Wielkanoc 1947. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 29-40.

Wyszyński S.10 O zagrożeniu moralności narodu. List pasterski na wielki post 1968. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 343-344.

Wyszyński S.11 Problemy życia społecznego w Polsce. Do duszpasterzy młodzieży męskiej 29 XII 1975. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 669-672.

Wyszyński S.12 «Res sacra homo». Podczas jubileuszu świętego Wincentego á Paulo w Krakowie 27. 09. 1960. In: S. Wyszyński. (1990) Nauczanie społeczne 1946-1981. Warszawa, 150-156.

Wyszyński S.13 Społeczność przyrodzona i nadprzyrodzona. II Konferencja Akademicka. Warszawa - kościół św. Anny 16. 02. 1957. In: S. Wyszyński. Kazania i przemówienia autoryzowane 1956-1981. (Vol. I-LXVII. Archiwum Instytutu Prymasowskiego w Warszawie) Vol. II, 57-79.

Wyszyński S.14 (1981) Sumienie prawe u podstaw odnowy życia narodowego. Poznań.

Wyszyński S.15 Zadania i środki oddziaływania Kościoła w Polsce w zakresie kształtowania kultury społeczno-katolickiej. Warszawa - kościół św. Anny 15. 01. 1971. In: S. Wyszyński. Kazania i przemówienia autoryzowane 1956-1981. (Vol. I-LXVII. Archiwum Instytutu Prymasowskiego w Warszawie) Vol. XXXVI, 56-71.


Opublikowane : 2021-09-27


Ficek, R. (2021). Cardinal Stefan Wyszyński’s Concept of Christians Engagement in Culture. Warszawskie Studia Teologiczne, 34(1), 54-70. https://doi.org/10.30439/WST.2021.1.4

Ryszard Ficek 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Polska  Polska
https://orcid.org/0000-0001-5238-6767

Ks. Ryszard Ficek — ksiądz pracujący w diecezji Rockville Center/NY, dr w zakresie teologii moralnej oraz nauk politycznych (stosunki międzynarodowe). Wieloletni wykładowca teologii moralnej, katolickiej nauki społecznej oraz nauk politycznych w Jordan University College/Tanzania. Zainteresowania badawcze: teologia moralna, antropologia kulturowa, stosunki międzynarodowe.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo jest bezpłatne i udostępniane na zasadach otwartego dostępu (w formacie pdf na stronie internetowej). Od autorów artykułów nie są pobierane żadne opłaty. „Warszawskie Studia Teologiczne” ukazują się na licencji według standardów Creative Commons: CC BY-ND 4.0 (Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe) i nie prowadzą skonkretyzowanej polityki dotyczącej danych badawczych. Autorzy zachowują prawa autorskie.